
Сайыҥҥы уйгуну – быйаҥы көрсө сахаларга ыһыах ыһан бырааһынньыктыыр үгэс баара. Былыргы сэһэн быһыытынан аан маҥнайгы ыһыаҕы сахалар төрүттэрэ Эллэй айыыларга анаан тэрийбитэ диэн кэпсэнэр. Онтон ыла сайын кэлиитигэр кымыс көйөрөн, ас бэлэмнээн, түһүлгэ тэрийэн, үйэттэн үйэҕэ үгэһи тутуһан сиэр силигин толорон ыһыах ыһыллар буолбут эбит. Ыһыах норуот олоҕуттан,дьарыгыттан ситимнэнэн үөскээбитэ. Ыһыах ыһыыга мифологияттан, итэҕэлтэн ситимнээх сиэр – туом силиктэрин толоруу, алгыһы алҕааһын, айыыларга, иччилэргэ үҥүү – сүктүү. Ыһыаҕы биир күн ыспаттар. Дьыл хайдах кэлэриттэн, биттэн – билгэттэн көрөн чопчуланар. Быһа холоон бэс ыйын ортото, күн муҥутуур чыпчаалыгар тиийиитэ, саха норуота Орто дойдуга Үөһээ Үрдүк Айыылар ааттарыгар Айыы ыһыаҕын ыһара. Тэриллии сиэрин быһыытынан, ыһыах үс түһүмэхтэн турар. Бастакы, сүрүн түһүмэх – күҥҥэ, Мэҥэ халлааҥҥа уонна Үөһээ дойдуга олохтоох Үрүҥ Айыы Тойоҥҥо айах тутуу буолар. Иккис түһүмэх – ытык утаҕы Үөһээ Үрдүк Айыылар арчылаабыттарын, амсайбыттарын кэннэ уоһунан үллэстэн бииргэ иһии туома. Үһүс түһүмэх – илин, күрэс былдьаһыы көрө – нара. Ыһыах дьон – сэргэ өйүгэр – санаатыгар ырааһы ыралыыр, үтүөнү үөдүтэр, эрэли үөскэтэр, олоххо мэлдьи туруулаһыыны саҕар, норуокка сүдү көмөлөөх. Кэлбит Ыһыахтарынан эҕэрдэ!
